السيد الخميني
17
دروس تفسير سوره حمد ، جهاد اكبر يا مبارزه با نفس ( نامه هاى اخلاقى - عرفانى ) ( موسوعة الإمام الخميني 50 ) ( فارسى )
يُسَبِّحُ لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ « 1 » نه « مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ » * « 2 » هر چيز [ كه ] در زمين و آسمان است ( هر چيز ، همين موجود ) تسبيح مىكند و با اسم خدا كه جلوهء اوست ، و همهء موجودات به اين جلوه متحققند و همهء حركات حركاتى است كه از همان جلوه هست ، تمام چيزهايى كه در عالم واقع مىشود از همان جلوه هست . و چون همهء امور ، همهء چيزها از اوست و به او برمىگردد و هيچ موجودى از خودش چيزى ندارد ، خودى در كار نيست كه كسى بايستد [ و ] بگويد : من خودم هم يك چيزى دارم ، يعنى مقابل مبدأ نور ، خودم هم يك چيزى دارم معنايش اين است كه از خودم هست . آن وقت هم كه دارى باز از خودت نيست ، آن وقت هم كه چشم دارى باز اين چشم از خودت نيست ، اين چشمى است كه به جلوهء او وجود پيدا كرده . پس حمدى كه ما مىكنيم و حمدى كه همه مىكنند و ثنايى كه همه مىكنند و ثنايى كه ما مىكنيم با اسم اللَّه است ، به اسم اللَّه است ، به سبب اسم اللَّه است . و اين هم فرموده است : بِسْمِ اللَّهِ . [ اللَّه جلوه جامع حق ] « اللَّه » يك جلوهء جامع است ، يك جلوهاى از حق تعالى است كه جامع همهء جلوهها است ، كه رحمان و رحيم از جلوههاى اين جلوه است . « اللَّه » جلوهء حق تعالى است و رحمان و رحيم از جلوههاى اين جلوه است .
--> ( 1 ) - « هرچه در آسمانها و زمين است او را تسبيح مىكنند » . ( الحشر ( 59 ) : 24 ) ( 2 ) - « " مَن " براى صاحبان عقل مىآيد و " ما " براى تمامى اشياء ، و در آيهء مباركه ، " ما " آمده است كه دلالت بر تسبيح همهء موجودات دارد ، نه فقط موجوداتى كه داراى عقل و انديشه هستند » .